Bloedspiegels van NOTCH3 identificeren aandoening met meer dan 90% nauwkeurigheid in studie
Een deel van NOTCH3, een eiwit dat betrokken is bij ziektegerelateerde veranderingen in bloedvaten, kan een biomarker zijn voor idiopathische pulmonale arteriële hypertensie (iPAH), een zeldzame vorm van pulmonale hypertensie (PH) die moeilijk te diagnosticeren is, zo suggereert een recente studie.
De onderzoekers ontdekten dat de bloedspiegels van het extracellulaire — of buiten-de-cel — deel van dit eiwit, dat zij NOTCH3‑ECD noemden, verhoogd waren bij mensen met iPAH. Deze hogere waarden waren bovendien gekoppeld aan ernstigere ziekte en lagere overlevingskansen na drie jaar. Daarnaast verbeterde het meenemen van NOTCH3‑ECD‑waarden de bestaande risicostratificatiemodellen, die verschillende klinische, laboratorium- en beeldvormingsparameters combineren om de prognose van PAH in te schatten.
De resultaten suggereren dat NOTCH3‑ECD zowel de diagnose als de prognose van iPAH kan verbeteren. Volgens het onderzoeksteam werd zelfs een nauwkeurigheid van meer dan 95% gevonden — met vergelijkbare prestaties bij mannen en vrouwen — voor personen met eiwitwaarden boven een bepaalde afkapwaarde.
“Wijdverbreide klinische toepassing van NOTCH3‑ECD‑testen heeft in de toekomst het potentieel om het landschap van iPAH‑diagnose en -management te transformeren, waardoor mogelijk eerdere behandeling en betere uitkomsten mogelijk worden,” schreven de onderzoekers.
De studie, “The NOTCH3 extracellular domain is a serum biomarker for pulmonary arterial hypertension,” werd gepubliceerd in Nature Medicine.
PAH en de rol van NOTCH3
PAH wordt gekenmerkt door vernauwing van de longslagaders, de bloedvaten die bloed door de longen transporteren. De aandoening wordt aangedreven door vasculaire remodeling: overmatige groei van gladde spiercellen in de vaatwand. Dit beperkt de bloedstroom door de longen, veroorzaakt hoge bloeddruk en dwingt de rechterhartkamer harder te werken.
De eiwitreceptor NOTCH3 komt voor in deze gladde spiercellen. Omdat mensen met iPAH hoge niveaus van dit eiwit hebben, wordt gedacht dat het een rol speelt in de ontwikkeling van de ziekte.
Wanneer NOTCH3 zich aan een specifiek molecuul op het celmembraan bindt, splitst het eiwit. Hoewel eerdere studies zich vooral richtten op het deel dat binnen de cel blijft, is “weinig bekend over het lot van NOTCH3‑ECD na … splitsing,” aldus de onderzoekers.
Werkt NOTCH3‑ECD als biomarker? Studie zegt van wel
In deze studie onderzochten onderzoekers of NOTCH3‑ECD als biomarker voor iPAH kan dienen. De studie omvatte 341 iPAH‑patiënten en 376 gezonde controles uit drie regio’s in de VS: San Diego, Phoenix en Boston. De gemiddelde leeftijd van de patiënten was 52,7 jaar, en de meerderheid (78%) was vrouw.
De gemiddelde bloedspiegels van NOTCH3‑ECD waren aanzienlijk hoger bij mensen met iPAH dan bij gezonde controles: 19,9 versus 1,9 nanogram (ng)/mL. Hoge eiwitwaarden waren sterk geassocieerd met hogere pulmonale arteriële druk, hogere rechteratriumdruk (vuldruk van het rechterhart) en met pulmonale vasculaire weerstand — een maat voor hoe moeilijk het is voor het hart om bloed door de longen te pompen.
Hogere NOTCH3‑ECD‑waarden waren ook gekoppeld aan slechtere inspanningscapaciteit (gemeten via de 6‑minutenwandeltest) en hogere bloedspiegels van NT‑proBNP, een marker voor hartschade.
Daarnaast waren verhoogde NOTCH3‑ECD‑waarden verbonden met ernstigere ziekte volgens de NYHA‑classificatie.
De bloedspiegels van NOTCH3‑ECD konden personen met iPAH effectief onderscheiden van gezonde controles. Waarden boven de afkapwaarde van 13 ng/mL gaven een nauwkeurigheid van 96%, ongeacht het geslacht.
In deze studie bleek de diagnostische waarde van NOTCH3‑ECD sterker dan die van NT‑proBNP, een veelgebruikte biomarker. NOTCH3‑ECD was specifiek verhoogd bij mensen met iPAH, maar niet bij andere vormen van PH, waaronder erfelijke PAH.
iPAH‑diagnose 95% nauwkeurig bij nieuw gediagnosticeerde patiënten
Tijdens een follow‑up van drie jaar overleden 102 patiënten, en 10 ontvingen een long- of hart‑longtransplantatie. Personen met NOTCH3‑ECD‑waarden boven 13 ng/mL hadden 3,3 keer meer kans om te overlijden, en 3,7 keer meer kans om te overlijden of een transplantatie te ondergaan.
Na correctie voor leeftijd, geslacht en andere prognostische factoren nam het risico op overlijden binnen drie jaar met 18% toe voor elke 3 ng/mL boven de afkapwaarde.
In een aparte analyse van 100 nieuw gediagnosticeerde, onbehandelde patiënten kon iPAH met 95% nauwkeurigheid worden vastgesteld bij dezelfde afkapwaarde van 13 ng/mL. Over een follow‑up van ongeveer zes jaar was NOTCH3‑ECD bovendien significant geassocieerd met ziekteprogressie en ernst.
Volgens de onderzoekers “vormt de [bloed] NOTCH3‑ECD‑test een stap vooruit in het overwinnen van barrières bij het effectief screenen, monitoren en risicostratificeren van personen met [iPAH].”
Dit artikel werd oorspronkelijk geschreven door Andrea Lobo en gepubliceerd op [pulmonary hypertension news] op 26 januari 2026. Je kunt het originele artikel hier lezen.
